Çikolata kisti, tıbbi olarak endometrioma olarak adlandırılan ve endometriozis ile ilişkili bir yumurtalık kistidir. Endometriozis ise rahim iç tabakasına benzer dokunun rahim dışında bulunmasıyla ilişkili kronik bir jinekolojik durumdur.

Endometriozis bazı kadınlarda belirgin şikâyetlere neden olurken, bazı kişilerde uzun süre fark edilmeyebilir. Özellikle şiddetli adet ağrısı, kronik kasık ağrısı veya gebelik konusunda güçlük yaşayan kişilerin kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekebilir. Güncel NICE rehberinde de endometriozis değerlendirmesinde belirtiler, muayene ve uygun görüntüleme yöntemlerinin birlikte ele alınması önerilmektedir. Nice

Çikolata kisti nedir?

Çikolata kisti, endometriozis dokusunun yumurtalık üzerinde yerleşmesi sonucunda oluşabilen bir kist türüdür.

Kistin içerisinde zaman içerisinde biriken eski kan nedeniyle kahverengi, koyu renkli bir görünüm oluşabildiğinden halk arasında “çikolata kisti” olarak adlandırılır.

Çikolata kistleri tek yumurtalıkta görülebileceği gibi her iki yumurtalıkta da bulunabilir.

Kistin boyutu ve oluşturduğu belirtiler kişiden kişiye değişebilir.

Endometriozis nedir?

Endometriozis, rahmin iç tabakasına benzer dokunun rahim dışında bulunmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır.

Bu dokular yumurtalıklarda, pelvik bölgede veya farklı alanlarda bulunabilir. Hastalığın yaygınlığı ve yerleşimi kişiden kişiye değişebilir.

Endometriozis özellikle adet dönemlerinde ağrıya neden olabilir. Bununla birlikte hastalığın belirtileri yalnızca adet ağrısıyla sınırlı değildir.

Çikolata kisti belirtileri nelerdir?

Çikolata kisti veya endometriozis bulunan kişilerde farklı belirtiler ortaya çıkabilir.

Bunlar arasında:

• Şiddetli adet ağrısı
• Kronik kasık veya pelvik ağrı
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Adet döneminde bağırsak hareketleriyle ilişkili ağrı
• İdrar yaparken ağrı
• Adet düzensizlikleri veya yoğun adet kanaması
• Gebe kalmada güçlük

görülebilir.

Ancak belirtilerin şiddeti ile hastalığın yaygınlığı her zaman aynı olmayabilir.

Bu nedenle yalnızca ağrının şiddetine bakarak endometriozisin derecesi hakkında kesin bir sonuca varmak doğru değildir.

Şiddetli adet ağrısı normal midir?

Adet döneminde bir miktar ağrı görülebilir. Ancak kişinin günlük yaşamını ciddi şekilde etkileyen, işe veya okula gitmesini engelleyen ya da ağrı kesicilere rağmen devam eden adet ağrılarının değerlendirilmesi gerekir.

Özellikle ağrı zaman içerisinde artıyorsa veya buna cinsel ilişki sırasında ağrı, bağırsak şikâyetleri ya da gebelikle ilgili problemler eşlik ediyorsa jinekolojik değerlendirme yapılması uygun olabilir.

Çikolata kisti nasıl teşhis edilir?

Tanı sürecinde öncelikle hastanın şikâyetleri ve sağlık geçmişi değerlendirilir.

Doktor gerekli gördüğünde jinekolojik muayene ve ultrasonografi gibi yöntemlerden yararlanabilir. Bazı hastalarda endometriozisin yaygınlığını değerlendirmek amacıyla farklı görüntüleme yöntemleri de kullanılabilir. Güncel NICE önerileri, endometriozis şüphesinde uygun ultrasonografik değerlendirmenin tanı sürecinin önemli parçalarından biri olduğunu belirtmektedir. Nice

Önemli nokta şudur:

Ultrasonda çikolata kisti görülmesi ile endometriozisin bütün kapsamı hakkında tek başına kesin bir değerlendirme yapmak mümkün olmayabilir.

Hastanın şikâyetleri ve diğer bulgular birlikte değerlendirilmelidir.

Çikolata kisti tedavisi nasıl yapılır?

Çikolata kisti bulunan her hastada aynı tedavi uygulanmaz.

Tedavi planı oluşturulurken:

• Kistin boyutu
• Kistin bulunduğu yer
• Ağrı ve diğer şikâyetlerin düzeyi
• Hastanın yaşı
• Daha önce uygulanan tedaviler
• Gebelik planı
• Yumurtalık rezervi ve diğer doğurganlık faktörleri

gibi unsurlar değerlendirilir.

Tedavi seçenekleri arasında takip, ilaç tedavileri ve uygun hastalarda cerrahi tedavi bulunabilir.

NICE rehberinde endometriozis tedavisinde kişinin ağrı kontrolü ve gebelik planı gibi önceliklerinin tedavi kararında birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Nice

Çikolata kisti ilaçla geçer mi?

İlaç tedavileri endometriozisle ilişkili ağrı ve diğer belirtilerin kontrolünde kullanılabilir. Ancak ilaç tedavisinin amacı ve etkisi kişiden kişiye değişebilir.

Hangi ilacın uygun olduğu; hastanın sağlık durumu, belirtileri ve gebelik planına göre doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Bu nedenle çikolata kisti tanısı alan kişilerin doktor önerisi olmadan hormon ilacı veya başka bir tedavi kullanmaması gerekir.

Çikolata kisti ameliyat edilir mi?

Her çikolata kistinde ameliyat yapılması gerekmez.

Bazı hastalarda takip ve medikal tedavi tercih edilebilir. Ancak belirgin şikâyetlerin bulunması, kistin özellikleri, büyümesi veya başka klinik nedenler cerrahi tedavinin değerlendirilmesine neden olabilir.

Ameliyat kararı verilirken özellikle yumurtalık dokusunun korunması ve doğurganlık planı dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle yalnızca “kist kaç santimetre?” sorusuna bakılarak ameliyat gerekip gerekmediğine karar verilmez.

Çikolata kisti kapalı ameliyatla alınabilir mi?

Uygun hastalarda çikolata kistinin cerrahi tedavisinde laparoskopik yani kapalı cerrahi yöntem değerlendirilebilir.

Laparoskopik cerrahide karın bölgesinde daha küçük kesilerden kamera ve cerrahi aletler kullanılır.

Ancak her hasta için aynı cerrahi yöntem uygun değildir. Kistin özellikleri, endometriozisin yaygınlığı, önceki ameliyatlar ve hastanın genel durumu değerlendirilerek cerrahi yöntem belirlenir.

Özellikle yumurtalık cerrahisinde sağlıklı yumurtalık dokusunun mümkün olduğunca korunması önemli bir konudur.

Çikolata kisti gebeliğe engel olur mu?

Çikolata kisti ve endometriozis bazı kadınlarda doğurganlığı etkileyebilir. Ancak çikolata kisti bulunan her kadının gebe kalamayacağı anlamına gelmez.

Gebelik planlayan bir hastada tedavi kararı verilirken yalnızca kistin kendisine değil, kişinin genel doğurganlık durumuna da bakılmalıdır.

Yaş, yumurtalık rezervi, kistin özellikleri, önceki ameliyatlar ve diğer doğurganlık faktörleri birlikte değerlendirilir.

Bu nedenle gebelik planı olan hastalarda tedavi seçeneklerinin kadın hastalıkları ve doğum uzmanıyla ayrıntılı şekilde görüşülmesi önemlidir.

Çikolata kisti ile normal yumurtalık kisti aynı mıdır?

Hayır.

Yumurtalıklarda farklı özelliklere sahip birçok kist oluşabilir. Çikolata kisti ise endometriozis ile ilişkili özel bir kist türüdür.

Bu nedenle ultrasonda “yumurtalık kisti” görülmesi otomatik olarak çikolata kisti olduğu anlamına gelmez.

Kistin özellikleri görüntüleme ve klinik değerlendirme ile belirlenir.

Ne zaman jinekoloğa başvurulmalı?

Aşağıdaki şikâyetlerden biri varsa kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulması uygun olabilir:

• Şiddetli adet ağrısı
• Sürekli veya tekrarlayan kasık ağrısı
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Adet döneminde bağırsak veya idrar şikâyetleri
• Gebe kalmada güçlük
• Ultrasonda yumurtalık kisti saptanması
• Daha önce çikolata kisti tanısı alınması
• Şikâyetlerin zaman içerisinde artması

Özellikle günlük yaşamı etkileyen ve tekrarlayan ağrıların “normal adet ağrısı” olarak değerlendirilmeden araştırılması önemlidir.

Gaziantep'te çikolata kisti ve endometriozis değerlendirmesi

Gaziantep'te çikolata kisti veya endometriozis şüphesi bulunan hastalarda öncelikle ayrıntılı jinekolojik değerlendirme yapılması gerekir.

Tanı ve tedavi süreci kişiye özel olarak planlanmalıdır. Kistin boyutu tek başına tedavi yöntemini belirlemez. Hastanın şikâyetleri, kistin özellikleri, endometriozisin yaygınlığı ve gebelik planı birlikte değerlendirilmelidir.

Op. Dr. Cevdet Hakan Başar'ın kadın hastalıkları ve doğum alanındaki hizmetleri hakkında bilgi almak için ilgili hizmet sayfasını inceleyebilir ve iletişim bölümünden randevu bilgilerine ulaşabilirsiniz.

---

Sık Sorulan Sorular

Çikolata kisti kansere dönüşür mü?

Çikolata kistleri endometriozis ile ilişkili oluşumlardır ve çoğunlukla iyi huyludur. Ancak yumurtalıkta saptanan her oluşumun özellikleri doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Çikolata kisti kendiliğinden kaybolur mu?

Çikolata kistlerinin seyri kişiden kişiye değişebilir. Takip gerekip gerekmediği veya tedavi uygulanıp uygulanmayacağı doktor değerlendirmesiyle belirlenir.

Çikolata kisti adet ağrısı yapar mı?

Evet, çikolata kisti ve endometriozis özellikle adet döneminde belirgin pelvik ağrıya neden olabilir.

Çikolata kisti ameliyatı sonrası tekrar oluşabilir mi?

Endometriozis kronik seyir gösterebildiğinden, cerrahi sonrasında hastalığın veya kistlerin tekrar ortaya çıkma ihtimali bulunabilir. Takip ve tedavi planı kişiye göre oluşturulur.

Çikolata kisti olan herkes ameliyat olur mu?

Hayır. Ameliyat kararı kistin özellikleri, şikâyetler, önceki tedaviler ve gebelik planı gibi birçok faktör dikkate alınarak verilir.