Bartholin kisti nedir?

Bartholin kisti, vajina girişinin sağ veya sol tarafında bulunan Bartholin bezlerinin kanallarının tıkanması sonucunda gelişebilen, sıvı içeren bir şişliktir. Bartholin bezleri, vajinal girişin nemlenmesine yardımcı olan salgıyı üretir. Bu salgının dışarıya ulaşmasını sağlayan kanal tıkandığında sıvı birikerek kist oluşabilir.

Küçük Bartholin kistleri herhangi bir belirtiye neden olmayabilir. Ancak kist büyüdüğünde otururken, yürürken veya cinsel ilişki sırasında rahatsızlık ve ağrı ortaya çıkabilir. Kistin enfekte olması durumunda ise Bartholin apsesi gelişebilir.

Gaziantep'te kadın hastalıkları konusunda araştırma yapan kişilerin, vajina girişinde fark ettikleri şişliklerin nedenini öğrenmek için kadın hastalıkları ve doğum uzmanından değerlendirme almaları önemlidir.

Bartholin kisti belirtileri nelerdir?

Bartholin kistinin belirtileri, kistin büyüklüğüne ve enfeksiyon bulunup bulunmamasına göre değişebilir.

Sık görülebilen belirtiler şunlardır:

• Vajina girişinin bir tarafında şişlik veya ele gelen kitle

• Şişlik bulunan bölgede hassasiyet

• Otururken veya yürürken rahatsızlık

• Cinsel ilişki sırasında ağrı

• Tek taraflı dudak bölgesinde belirgin büyüme veya şişkinlik

Kist enfekte olduğunda belirtiler daha belirgin hâle gelebilir. Şiddetli ağrı, kızarıklık, sıcaklık artışı, irinli akıntı ve ateş enfeksiyon veya apse gelişimini düşündürebilir.

Vajina girişinde yeni ortaya çıkan her şişlik Bartholin kisti değildir. Bu nedenle doğru tanı için muayene gerekir.

Bartholin kisti neden oluşur?

Bartholin kistinin temel mekanizması, bezin salgısını dışarı taşıyan kanalın tıkanmasıdır. Tıkanıklığın kesin nedeni her zaman belirlenemeyebilir.

Kist içerisinde sıvı birikmesi zamanla şişliğe neden olabilir. Bölgeye bakterilerin yerleşmesi durumunda enfeksiyon ve apse gelişebilir.

Bartholin kisti görülmesi tek başına cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon bulunduğu anlamına gelmez. Bununla birlikte, bazı enfeksiyonlar belirli vakalarda rol oynayabilir. Gerekli görülürse doktor ek testler önerebilir.

Bartholin kisti ile Bartholin apsesi arasındaki fark nedir?

Bartholin kisti, bez kanalının tıkanması sonucunda sıvının birikmesiyle oluşur. Enfeksiyon geliştiğinde ise kistin içerisinde irin birikebilir ve apse meydana gelebilir.

Küçük ve ağrısız bir kist belirti vermeden kalabilir. Apse ise çoğunlukla daha hızlı gelişen şişlik, belirgin ağrı ve hassasiyetle kendini gösterir. Ateş veya genel durum bozukluğu da görülebilir.

Şişlik kısa sürede büyüyor, ağrı artıyor veya ateş ortaya çıkıyorsa gecikmeden tıbbi değerlendirme alınmalıdır.

Bartholin kisti nasıl teşhis edilir?

Tanı çoğunlukla kişinin şikâyetlerinin dinlenmesi ve jinekolojik muayene ile konur. Doktor, şişliğin yerini, büyüklüğünü ve enfeksiyon bulgularını değerlendirir.

Gerekli durumlarda şu incelemeler planlanabilir:

• Ayrıntılı tıbbi öykü ve jinekolojik muayene

• Enfeksiyon şüphesinde kist veya apse sıvısının incelenmesi

• Klinik gerekliliğe göre cinsel yolla bulaşan enfeksiyon testleri

• Özellikle 40 yaş ve üzerindeki kişilerde yeni ortaya çıkan Bartholin bezi kitlesinin daha ayrıntılı değerlendirilmesi ve gerektiğinde biyopsi

Vajina girişinde yeni bir kitle fark edildiğinde, özellikle menopoz sonrasında ortaya çıkmışsa, muayene ertelenmemelidir.

Bartholin kisti tedavisi nasıl yapılır?

Tedavi seçimi kistin büyüklüğüne, ağrıya, enfeksiyon bulunup bulunmamasına ve daha önce tekrarlayıp tekrarlamadığına göre belirlenir.

Küçük ve belirti vermeyen kistler

Küçük ve şikâyete neden olmayan bazı kistler tedavi gerektirmeden takip edilebilir. Doktor uygun görürse ılık suyla oturma banyosu veya ılık kompres gibi rahatlatıcı yöntemler önerilebilir.

Kistin sıkılması, delinmesi veya evde boşaltılmaya çalışılması enfeksiyon ve yaralanma riskini artırabilir. Bu nedenle bu tür girişimlerden kaçınılmalıdır.

Bartholin apsesinin tedavisi

Apse oluştuğunda, özellikle belirgin ağrı ve şişlik varsa, tıbbi müdahale gerekebilir. Tedavi seçenekleri arasında apsenin boşaltılması ve sıvının yeniden birikmesini azaltmaya yardımcı olacak bir açıklığın oluşturulması bulunur.

Bazı durumlarda Word kateteri adı verilen küçük bir tüp kullanılabilir. Tekrarlayan veya uygun görülen vakalarda marsupyalizasyon adı verilen cerrahi yöntem değerlendirilebilir.

Antibiyotikler her kistte gerekli değildir. Enfeksiyonun yayılması, çevre dokularda iltihap veya başka klinik bulgular varsa doktor antibiyotik tedavisi planlayabilir.

Hangi yöntemin uygun olduğuna muayene sonrasında karar verilmelidir.

Bartholin kisti tekrarlar mı?

Evet, bazı kişilerde Bartholin kisti veya apsesi tekrarlayabilir. Tekrarlama ihtimali; uygulanan tedaviye, kanalın yeniden tıkanıp tıkanmamasına ve kişinin klinik durumuna bağlıdır.

Kist daha önce tedavi edilmiş olmasına rağmen yeniden şişlik veya ağrı oluşuyorsa tekrar değerlendirme yapılmalıdır. Tekrarlayan vakalarda farklı tedavi seçenekleri ele alınabilir.

Bartholin kisti cinsel ilişkiyi etkiler mi?

Kistin büyüklüğüne ve neden olduğu rahatsızlığa bağlı olarak cinsel ilişki sırasında ağrı veya baskı hissi oluşabilir. Apse gelişmişse ağrı daha belirgin olabilir.

Şikâyetler devam ederken cinsel ilişki rahatsızlığı artırabilir. Özellikle tedavi sonrasında cinsel yaşama dönüş zamanı, uygulanan işlemin türüne ve iyileşme durumuna göre doktor tarafından belirlenmelidir.

Gaziantep'te Bartholin kisti için ne zaman doktora başvurulmalı?

Vajina girişinde yeni bir şişlik fark edildiğinde, ağrı olmasa bile nedeninin belirlenmesi için muayene olunması önerilir.

Aşağıdaki durumlarda daha hızlı değerlendirme gerekir:

• Şişliğin saatler veya günler içinde büyümesi

• Şiddetli ya da giderek artan ağrı

• Bölgede kızarıklık, sıcaklık veya belirgin hassasiyet

• İrinli ya da kötü kokulu akıntı

• Ateş veya genel olarak kendini kötü hissetme

Gaziantep'te bu belirtileri yaşayan kişiler, kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurarak muayene ve uygun tedavi seçenekleri hakkında bilgi alabilir.

Sık sorulan sorular

Bartholin kisti kendiliğinden geçer mi?

Bazı küçük ve belirti vermeyen kistler kendiliğinden küçülebilir veya şikâyet oluşturmadan kalabilir. Ancak her şişliğin kendiliğinden geçeceği varsayılmamalı, tanı için muayene olunmalıdır.

Bartholin kisti tehlikeli midir?

Bartholin kistlerinin çoğu iyi huyludur. Bununla birlikte enfeksiyon ve apse gelişebilir. Özellikle 40 yaş ve üzerindeki kişilerde yeni ortaya çıkan kitleler daha ayrıntılı değerlendirilmelidir.

Bartholin kisti antibiyotikle geçer mi?

Antibiyotik her Bartholin kistinde gerekli değildir. Apse oluştuğunda yalnızca antibiyotik yeterli olmayabilir ve boşaltma işlemi gerekebilir. Tedavi kararı muayeneye göre verilir.

Bartholin kisti ameliyatı gerekir mi?

Her kistte ameliyat gerekmez. Belirti vermeyen küçük kistler takip edilebilir. Ağrılı, enfekte veya tekrarlayan vakalarda boşaltma işlemi ya da marsupyalizasyon gibi yöntemler değerlendirilebilir.

Bartholin kisti cinsel yolla bulaşır mı?

Bartholin kisti doğrudan cinsel yolla bulaşan bir hastalık değildir. Bazı enfeksiyonlar kistin enfekte olmasına katkıda bulunabilir; gerektiğinde doktor ilgili testleri önerebilir.

Sonuç

Bartholin kisti, vajina girişindeki bezlerin kanallarının tıkanması sonucunda gelişebilen bir durumdur. Küçük kistler belirti vermeyebilirken, büyüyen veya enfekte olan kistler ağrıya ve günlük yaşamda rahatsızlığa neden olabilir.

Erken değerlendirme, uygun tedavi seçeneğinin belirlenmesine ve olası komplikasyonların önlenmesine yardımcı olur. Gaziantep'te vajina girişinde şişlik, ağrı veya apse belirtileri yaşayan kişilerin kadın hastalıkları ve doğum uzmanından değerlendirme alması önemlidir.

Tıbbi bilgilendirme notu: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı veya tedavinin yerini tutmaz. Kişiye özel değerlendirme ve tedavi kararı hekim tarafından verilmelidir.